KAMU İHALE KURUMU BAŞKANI

O.SENER AKKAYNAK’IN KONUŞMA METNİ

ELEKTRONİK İHALE FORUMU

(13 Haziran 2005)

Değerli konuklar,

Kamunun ve Özel Sektörün Değerli Temsilcileri,

Sevgili Basın Mensupları,

Elektronik İhale Forumu’na hepiniz hoş geldiniz.

Elektronik İhale Forumu’na gösterdiğiniz ilginizden, desteğinizden ve katılımınızdan dolayı mutluluğumuzu, memnuniyetimizi belirtmek isterim.

Burada sizlerle birlikte gerçekleştireceğimiz paylaşım ortamı, Elektronik İhale konusundaki heyecanımızı, motivasyonumuzu artırıyor, itici ve destekleyici güç olarak  çalışma sinerjimizin boyutlarını genişletiyor.

Katılımınız ve desteğiniz nedeniyle sizlere yürekten teşekkür ediyoruz.

İkibinli yıllarda dünyamız hızlı bir değişim, dönüşüm süreci yaşamaktadır.  Ünlü gelecek bilimci Alvin Toffler toplumları tarım, sanayi ve sanayi sonrası olarak sınıflandırmaktadır. Sanayi toplumundan sonra toplumların yaşadığı dönüşüm, sanayi sonrası ya da bilgi toplumu tanımlamasıyla değerlendirilmektedir. Çünkü buradaki asıl güç bilginin vazgeçilmezliğidir. Bilginin önemi arttıkça bilginin depolanması, işlenmesi, sorgulanması ve yapılandırılmasında yeni keşifler yapılmış bilgi toplumu oluşmuştur.

Bilgi toplumunun oluşumuyla bireylerin devlet ile ilişkilerinin saydamlaştırılması, kolaylaştırılması ve daha verimli hale getirilmesi gereksinimi iletişim teknolojilerinin de gelişimiyle e-Devlet kavramını ortaya çıkarmıştır.

E-Devlet bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması ile elektronik ortamda hizmetlerin aksaksız, hızlı yapılabilmesi, kaliteli yürütülebilmesi, işletme giderlerinin azaltılması, gerçek bilgiye ulaşım gibi avantajlarının yanı sıra düşük performanslı devlet modelinden yüksek performanslı şeffaf devlet sistemine geçişi sağlamaktadır.

Son 20 yıldır bilgi ve iletişim teknolojileri ekonomik alanda katma değer üretmede çok etkili olmaktadır.

Tüm dünyada şirketler, son teknoloji bilgi ve iletişim teknolojileri hizmet sınırlarını zorlamaktadırlar. Hükümetler de bu sürece vatandaşlarına daha kaliteli hizmet verebilmek için e-Devlet projeleri ile dahil olmaktadır.

Elektronik devlet çalışmalarında en güçlü bileşenlerden biri elektronik ihaledir. Elektronik ihale son  yıllarda tüm dünyada son derece popüler ve güçlü  bir olgudur.

Elektronik ihalenin gücü nereden geliyor?

Öncelikle bu gücün kaynağını ana başlıklarla aktarmak istiyorum.

1-    Elektronik İhale İhale Sürecinde etkinlik ve verimlilik sağlamaktadır:

         Dünyadaki tecrübeler kamu elektronik satınalma sistemlerinin toplam satınalma maliyetlerinde %20 lere kadar iyileşme ya da başka bir deyimle tasarruf  sağladığını göstermektedir.

         Satınalma maliyetlerindeki iyileşme, temel olarak elektronik ihalenin süreçte sağladığı, rekabet artışı, ihalelere katımın kolaylaştırması, yaklaşık maliyetlerle ilgili daha iyi bilgi sağlayabilme, alıcı ve satıcı için işlem maliyetlerinde azalma, elektronik açık eksiltmeden kaynaklanmaktadır.

         Elektronik ihalenin tam ve başarılı şekilde uygulanması için, varlık yönetimi, satınalma, muayene kabul, bakım onarım destek, muhasebe, ayniyat yönetimi sistemlerinin birbiriyle entegre edilmesi ve uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Bu entegrasyon ve uyumluluk idari süreçte önemli ölçüde performans artışı getirmekte ve kamu harcamalarında tasarruf sağlamaktadır.

         Elektronik ihale hazırlık süresini kısaltmakta, teklif hatalarını ve ihale dışı bırakılmayı en aza indirgemekte, ihale süreci ile ilgili zamanında ve doğru bilgiyi taraflara aktararak sürecin kalitesini yükseltmektedir.

         İhale performansını değerlendirmek, ihale politikalarına yön vermek, ve idari karar süreçlerini desteklemek amacıyla kullanılacak faydalı istatistikler sağlayabilmektedir.

         Elektronik İhalenin uygulamaya geçirilmesi çok masraflı olmayan bir süreçtir ve çoğu zaman kurumlar bu süreci kendi bütçelerinden finanse edebilmektedir.

2-     Elektronik İhale İhale Sürecinde saydamlığı artırmaktadır:

Elektronik İhale yolsuzluk ve usulsuzlükle mücadele aracı olarak kullanılmaktadır.

İhale sürecinde yaşanan olumsuzların önünü geçilebilmesi amacıyla İhale işlemlerinin elektronik ortama taşınmasında;

 -Bütün ihale işlemlerinin (ihaleye davet, ihale süreci zamanlaması, yeterlilik koşulları, süreçte sorulan sorular ve cevapları, ihale dokümanı ve sürecin işleyişine ilişkin diğer kayıtlar) tamamen saydam hale getirilmesi ve kamuoyuna açılması sağlanmaktadır.

-Süreçteki yanlış anlamaların (iki anlama gelebilecek ifadeler),  gecikmeler, kağıt bazlı ihalelerde oluşabilecek manipülasyonların önüne geçilmektedir.

-Teklif verme, teklif kabul, tekliflerin güvenliğinin sağlanması, ve tekliflerin açılması işlemleri güvenli, zamanında, itiraza yer vermeyecek şekilde, kağıt ortamından farklı olarak doğrulanabilir ve ispatlanabilir nitelikte gerçekleştirilmektedir.

-İhale sürecine ilişkin bilgilere vatandaşların erişebilmesi, ihale istatistiklerini analiz etme olanağı, ihale sürecinin İdare, istekliler ve vatandaşın görüp kullanabileceği şekilde bilgisayar yazılımı olarak programlanması sağlanmaktadır.

-İhale sürecinin denetimi için elektronik ortamda kolay erişilebilir ve sorgulanabilir kayıt yapısı oluşturmaktadır.

-Geçici veya kalıcı olarak ihalelerden yasaklama uygulaması ile sağlam bir yaptırım mekanizması oluşturulmaktadır.

   3- Elektronik İhale,  İhale Sürecinde Eşit Muamele sağlamaktadır:

İsteklilerin katılmasında işlevsel farklılıkları ortadan kaldırmakta ve katılım maliyetlerini düşürmektedir. İhalelere doğrudan erişebilme ve katılım,  coğrafi yer ve zamandan bağımsız olarak yapılabilmektedir.

İhaleye erişim (ilan),katılım kuralları, ödeme gibi durumları sistematik hale getirmekte, ihale ortamında eşit muameleyi desteklemekte ve bu işlem kayıtlarından doğrulanabilmektedir.

4-     Elektronik İhale, İhale Sürecinde Yerel İş Dünyasının aktivasyonunu sağlamaktadır:

  İyi tasarlanmış bir e-ihale uygulaması, küçük ve orta ölçekli firmaların kamu ihalelerine katılmasını ve etkin rekabetin oluşmasını sağlamaktadır. Küçük ve orta büyüklükteki firmaların ulusal veya uluslararası ihalelere katılmalarına zemin oluşturmaktadır.

  İhale hazırlık sürecindeki uzmanlık alanında küçük ve büyük firmalar arasındaki fark ortadan kaldırmaktadır.  Çünkü e-ihale, hazırlık sürecini standartlaştırmakta ve süreci bilgisayar ile desteklemektedir.

  Küçük ve orta ölçekli firmaların İhaleler ile ilgili alt yüklenicilik koşullarını da destekleyerek, ihale fırsatlarıyla(ilan) ilgili küçük firmaların daha iyi bilgilendirilmesi ve sorgulayabilmesi için gerekli araçları sağlamaktadır.

5- Elektronik İhale  Ekonomik kalkınmaya ve rekabet ortamının oluşmasına katkı sağlamaktadır: 

  Milli ekonomiyi güçlendirmek hükümetlerin temel görevlerindendir. Bir teknolojinin ekonomik süreçlerde etkili şekilde kullanılması, devletin o teknolojiyi kabul edip kullanması ile orantılıdır.

 e-Devletin anahtar bileşeni olan e-ihale, şeffaflığı artırmakta ve yolsuzluğu azaltarak ekonominin canlanmasında katalizör görevini görmektedir. Elektronik ihale sayısal uçurumu (digital gap) azaltmakta, kamuyu modernize etmekte ve kamu hizmetlerinin performansını artırmaktadır. Bunun yanı sıra önemli katkılarından biri de şeffaflığın yaygınlaşması ile vatandaşın devlete olan güvenini artırmaktadır.

 Elektronik İhalenin gücünü ve önemini aktardıktan sonra Elektronik İhalenin yaşama geçirilebilmesi için nelerin gerektiği üzerinde durmak istiyorum.

 Bilgi ve iletişim teknolojileri sürecin özünde olmasına rağmen Elektronik İhale yalnızca bir bilgi işlem sorunu veya projesi olarak algılanmamalıdır.

 Elektronik İhale için; hükümet önderliği,desteği (siyasi irade), yasal çerçeve, kurumsal değişiklikler ve insan gücü gereklidir. Bu bileşenlerin dengeli şekilde etkileşimi sağlanabilirse elektronik ihale için sağlam bir zemin oluşturulabilir ve elektronik ihalenin aktardığım faydaları ortaya çıkar.

 Elektronik ihalenin gerçekleştirilmesi için gereken bileşenlere şöyle başlıklar altında  göz atarsak;

- Hükümet önderliği, desteği: Elektronik İhale süreci ilgili stratejik kararların ve yönlendirmelerin hükümet tarafından yapılması gerekmektedir. Bu nedenle siyasi iradenin yani hükümetin önderliğine ve desteğine gereksinim  vardır.

- Yasal Çerçeve: Kanunlarda gerekli değişikliklerin yapılması, elektronik imza uygulamaları, güvenlik ve gizlilikle ilgili hususların teminat altına alınması, kullanıcı haklarının korunması için yasal çerçeveye gereksinim vardır.

-Kurumsal Değişiklik: Elektronik İhaleye geçiş klasik ihale sürecinin yeniden tasarlanmasını gerektirmektedir. Kurumların satın alma birimleri ile ilgili gerekli değişikliklerin yapılması gerekmektedir.

-Teknoloji: e-İhale Sistemi açık sistem mimarisi üzerine geliştirilmeli ve birlikte çalışılabilme prensiplerini desteklemelidir. Bu sayede e-İhaleye katılımda teknolojik kısıtlar konulmamış olur. e-İhale Sisteminin mevcut vergi ve finans ve saymanlık uygulamaları ile uyumlu olması gerekmektedir.

-Standardizasyon İhtiyacı: Ortak bir pazarın oluşturulması için Ürün kodlamaları ve tasnifi gibi ulusal ve uluslararası kabul edilmiş standartlar üzerinde elektronik ihale yapılmalıdır.

-Elektronik ihale için Milli bir politika: Elektronik İhalenin yapılabilmesi,  tüm kazanımları, sağlayacağı faydalar nedeniyle milli bir politika olarak benimsenmelidir. Dünyada başarılı e-ihale uygulamaları olduğu gibi yarım kalmış veya eksik e-ihale girişimleri bulunmaktadır. Bu gerçeklerden hareketle ihale sözcüğü üzerindeki kara bulutları ortadan kaldırmak, kamu alımları alanında kamu kaynaklarının doğru ve etkin şekilde kullanılabilmesini sağlamak için, Türkiye’nin geleceği için Elektronik ihale milli politikamız olmalıdır.

Yüksek Planlama Kurulu, e-Devlet eylem planının 22. maddesinde “Kamu e- Satınalma Platformu” kurulmasının sorumluluğunu Kamu İhale Kurumu’na vererek bu alanda milli bir politikanın oluşumunda ilk adımı atmıştır.

Kamu İhale Kurumu olarak, kamu alımları piyasasında saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, kamuoyu denetimini, hesap verebilirliği, kamu gereksinimlerinin uygun koşullarda ve zamanında, doğru şekilde karşılanmasını, kamu kaynaklarının usulüne uygun verimli kullanılabilmesini sağlamak amacıyla Elektronik İhaleyi gerçekleştirmeyi hedefledik.

Günümüzde bilgiye erişimin kolaylığı yanında bilgiyi üretmek de çok önemlidir. Lider olan kuruluşlar bilgiyi yaratanlar olacaktır.

Kamu İhale Kurumu 3 yıllık geçmişe sahip genç bir kurum olarak bilgi teknolojisi alt yapısına sahip uygulamaları, elektronik sistemleri ile başarılı çalışmalara imza atmıştır. Türkiye’nin geleceği için çok önemli olan Elektronik İhaleyi yaşama geçirebilmek için de tüm kurum çalışanları olarak büyük bir inanca, büyük bir heyecana ve büyük bir kararlılığa sahibiz. Ancak bu büyük projenin gerçekleştirilebilmesi için desteğinize, katkınıza ihtiyacımız var.

Elektronik İhale hedefini birlikte gerçekleştireceğiz.

Bu nedenle bugün sizlerle birlikte  bu forumu düzenliyoruz. Kamu ve   özel sektörün bu projenin yürütülmesinde katkılarını, desteğini, eleştirilerini, önerilerini bekliyoruz. Çünkü, Elektronik İhalenin milli politika olarak benimsenebilmesi için sizlerin gücüne, katkısına, desteğine ve  bilgi-fikir alışverişine gereksinimimiz var.

Katılımınız, ilginiz ve desteğiniz için tekrar teşekkür ediyor, saygılarımı sunuyorum.