KAMU İHALE KURUMU BAŞKANI SENER AKKAYNAK’IN

I.ULUSLARARASI

“KAMU ALIMLARINDA SAYDAMLIK VERİMLİLİK” SEMPOZYUMU

AÇILIŞ KONUŞMASI METNİ

(27 Mayıs 2004 Perşembe) 

Sayın Bakanlarım,

Sayın Milletvekilleri,

Saygıdeğer Konuklar

ve Değerli Basın Mensupları; 

Kamu İhale Kurumunun kuruluşunun ikinci yılı nedeniyle düzenlenen I. Uluslararası “Kamu Alımlarında Saydamlık ve Verimlilik” Sempozyumu’nu onurlandırdığınız için hepinize teşekkür ediyor, hoş geldiniz diyorum.   

Kamu İhale Kurumu’nun, uluslararası kuruluşlardan ve ülkemizden çok değerli katılımcıların iştiraki ile düzenlemiş olduğu bu sempozyumun yararlı sonuçlar doğuracağına inanıyorum. 

Sempozyumun başarılı olarak geçmesini diliyor, sözlerime başlarken hepinizi saygı ile selamlıyorum. 

Değerli konuklar; 

Kamu alımları konusunda saydamlık, verimlilik ve rekabeti artıran aynı zamanda hesap verebilirliği, kamuoyu denetimini sağlayan yeni kamu alımları sistemi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile düzenlenmiş ve 2003 yılı başından itibaren de uygulamaya konulmuştur.  

4734 sayılı Kanun ile kamu harcamasını gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerine ilişkin düzenlemeler yapılmış, kamu harcamalarının kontrol edilebilmesi için gerekli usuller belirlenmiştir. Böylece, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ağırlıklı olarak yapım işlerine göre tasarlanmış olması, mal ve hizmet alımları ile danışmanlık hizmet alımları konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilememiş olmasının uygulamada getirdiği eksiklikler  giderilmiş olmaktadır. 

Ayrıca, kamu ihaleleri sonucunda yapılması gereken sözleşmeler ile ilgili hususların ayrı bir kanun ile düzenlenmesi öngörülmüş ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu da 01 Ocak 2003 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile kamu ihalelerinde özel hukuk alanında gerçekleştirilen sözleşmelere yeni bir düzenleme getirilmiştir. 

Türk kamu alımları sistemi, Devletimizin vatandaşlarına daha etkin ve daha verimli kamu hizmeti götürebilmesi, değişen ve çeşitlenen koşullara cevap verebilmesi, Avrupa Birliği ve diğer uluslararası uygulamalarla uyumun sağlanması bakımından, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlarla daha saydam ve hesap verilebilir bir yapıya dönüştürülmüş, Avrupa Birliği mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi hedeflenmiştir.

 Böylece, Avrupa Birliği ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların raporlarında; Devlet İhale Kanununun değiştirilmesi ve çağdaş bir şekle dönüştürülmesi için eksikliği vurgulanan; 

- İhale süreci ve uygulamada şeffaflık,

- Rekabetin geliştirilmesi,

- Yabancı sermaye girişine kolaylık sağlanması, 

- İhaleye katılacaklar açısından güven ortamının yaratılması,

- Kamu İhale Sistemi ile ilgili merkezi bir birim kurulması,

- Kamu yöneticilerinin hesap verebilirliği hususlarında gerekli düzenlemeler yapılmıştır.

  4734 sayılı Kanun ile verilen görevleri yapmak üzere oluşturulan Kamu İhale Kurumunun temel misyonunu ve başlıca görevlerini; bütün ihale mevzuatını hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçte idarelerce yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunduğuna ilişkin şikayetleri incelemek ve sonuçlandırmak, kamu ve özel sektöre eğitim vermek, ihalelerle ilgili istatistikler oluşturmak ve yayımlamak, haklarında yasaklama kararı verilenlerin sicillerini tutmak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmak oluşturmaktadır.  

Bunun yanı sıra, kamu harcamalarının yapılmasında ihale yöntemlerinin belirlenmesi ve uygulamanın yönlendirilmesi yoluyla kamu giderlerinin önemli bir bölümünün disipline edilmesi de temel hedefimizdir. 

Kamu İhale Kurumu’nun Türk devlet yapısına kazandırılması ile kamu alımları alanının düzenlenmesi, görev ve yetkilerin tek elde toplanması, yargı aşaması öncesinde şikayetlerin incelenerek çözüme kavuşturulması gibi bir sürecin oluşturulması sağlanmıştır. Kamu İhale Kurulu’nun kararları idari nitelikli kararlardır ve yargı denetimine açıktır. 

Kamu İhale Kurumu, kurumların sürekliliği içerisinde çok kısa bir zaman dilimini içeren iki yıllık bir geçmişe sahip olmasına karşın Kanunun kendisine verdiği görevleri etkin bir şekilde yerine getirme konusunda çok önemli mesafeler kaydetmiştir. 

Değerli Konuklar,  

Kamu İhale Kurumu’nun ilk uygulama yılında, kamu alımları alanını düzenlemeye yönelik çalışmalarımızın yanı sıra bir taraftan da ihalelere yönelik olarak yapılan yoğun şikayetler incelenmiş ve sonuçlar Kamu İhale Kurulu Kararları olarak Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.  

Diğer taraftan, Ülkemizde yapılan kamu alımlarıyla ilgili ilk uygulama yılına ilişkin istatistiki veriler elde edilmiş ve kamuoyuna duyurulmuştur. Bu istatistiklere baz oluşturulan verilere Kurumumuzca 2003 yılı Eylül ayından itibaren uygulamaya konulan İHALE BİLGİ SİSTEMİ ile hızlı ve doğru şekilde ulaşılmıştır.  

Kanunun ilk uygulama yılı olan 2003 yılında, Kurumumuza ulaşan bilgilere göre kamu harcamalarının 4.6 katrilyon lirasının ihale usullerine göre, 1 katrilyon lirasının Doğrudan Temin yoluyla olmak üzere toplam 5.6 katrilyon lira olarak gerçekleştiği görülmektedir.  

2004 yılının ilk dört aylık döneminde ise İhale Bilgi Sistemi yoluyla Kurumumuza ulaşan verilere göre, 3.8 katrilyon lirası ihale usullerine göre, 500 trilyon lirası doğrudan temin yoluyla olmak üzere 4.3 katrilyon liralık kamu harcaması yapıldığı saptanmıştır.  

Yine 2003 yılında Kurumumuza 35 bin adet ihale ve 365 bin adet doğrudan temin yoluyla ilgili alım bilgisi ulaşmış iken  bu yılın ilk dört aylık döneminde 21 bin adet ihale ve 166 bin adet doğrudan temin yoluyla  alımın gerçekleştiği görülmektedir. 

Kamu alımlarına ilişkin politikaların belirlenebilmesi için gerekli tüm veriler Kurumumuz tarafından üretilmektedir. Bu verilerle Türkiye’de ilk defa kamu alımları konusunda  bir kamu alımları haritası çıkarılmakta, Kanunumuzun temel ilkeleri çerçevesinde kamu kaynaklarının etkin, verimli kullanılmasını sağlayacak politikalar oluşturulmasına katkıda bulunulmaktadır. 

Değerli konuklar, 

Kamu İhale Kurumu çok kısa bir geçmişe sahip olmasına karşın görev alanına ilişkin çok önemli projelere imza atmıştır.  

Kamu İhale Kurumu bilişim teknolojisini en iyi kullanan kamu kurumlarından biridir. Kurumumuzun web sayfası en çok ziyaret edilen, işlem yapılan kamu siteleri arasında yer almaktadır. 

İhale Bilgi Sistemi adını verdiğimiz projemiz, tamamen elektronik ortamın kullanıldığı üç aşamadan oluşan ve elektronik ihaleye kadar giden sürecin tamamlanmasını sağlayacak bir projedir. Bu sistem, Ülkemizde kamu alımları tablosunun kısa sürede ve gerçekçi verilerle ortaya çıkması açısından büyük önem taşımaktadır. 

İhale Bilgi Sistemi’nin aşamaları arasında yer alan Kamu İhale Bülteni’nde yayınlanacak ihale ilanlarının elektronik ortamda İLAN HAZIRLAMA VE GÖNDERME PROGRAMI  ile hazırlanarak uygulamaya konulması ile elektronik ihalenin ilk ve en önemli aşaması gerçekleştirilmiştir.

 Kurumumuz Kamu İhale Bülteni’ni, ihale ilanlarının yayınlandığı bir yayın olarak görmemiş, ihale sürecinin ilk aşamasını oluşturan ihale ilanlarının doğru ve usulüne uygun olarak hazırlanması konusunda idareleri eğitici ve yol gösterici bir görevi de üstlenmiştir. İhalelere ilişkin sonuçlar da Kamu İhale Bülteni’nde yayınlanmaktadır. 

Bir diğer önemli projemiz ise Kurumumuzun ilgili mevzuatını elektronik ortama taşıyan “İHALE UYGULAMALARI EĞİTİM VE DESTEK PROJESİ” dir. Bu proje, Türkiye’de ilk defa bir yasa ve ilgili mevzuatın e- öğrenme platformunda yer alması açısından büyük önem taşımakta, uygulayıcılara zaman, mekan boyutu gözetmeksizin, sürekli düşük maliyetli, standart eğitim verilmesini ve uygulama birliğinin gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. 

e-İhale Eğitim ve e-İhale Destek olmak üzere iki bölümden oluşan bu projenin e-İhale Eğitim aşamasını tamamladık ve sizler için hazırlanan Sempozyum Kitlerinin içerisinde de yer alan bu eğitim CD’lerimiz ile hatasız, mevzuata uygun ihale yapılmasını hedeflemekteyiz. 

Kurum olarak e-Türkiye hedefine yönelik hazırlıklarımızı sürdürüyoruz. Alıcı ve satıcının tamamen elektronik ortamda buluşmasını sağlayarak tüm uygulamanın saydam ve rekabete açık bir şekilde gerçekleştirilmesi ve  kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması sonucunu getirecek          e- ihale temel hedefimizdir. Buna ilişkin hazırlıklarımızı sürdürmekteyiz. Elektronik İmza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile çalışmalarımız ivme kazanacaktır. Dünyadaki elektronik ihale uygulamalarını en kısa sürede yakalayacağımıza inanıyoruz. 

Kanun kapsamındaki hedef kitlemizin uygulamaya yönelik sorunları yakından takip edilmekte ve Kurumumuz bünyesinde geniş katılımlı olarak düzenlenen SEKTÖREL TOPLANTILAR ile ortak çözüm yolları aranmaktadır. Her ay, kamu ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile gerçekleştirdiğimiz sektörel toplantılar, sorunların paylaşımı ve çözüm yollarının bulunması noktasında önemli bir rol oynamakta, Kurum olarak yaptığımız düzenlemelere, uygulamalara ışık tutmaktadır. 

Değerli konuklar, 

İki gün devam edecek olan bu sempozyumda, konular çok değerli uzmanlar tarafından sunulacak tebliğler ve çok değerli panelistler tarafından oluşturulacak oturumlarda tartışılacak ve Türkiye’de kamu alımları piyasasında yapılan son düzenlemelerin ülke ekonomisine dolayısıyla ülke refahına sağlayacağı katkılar değerlendirilecektir. 

Sempozyum süresince; Dünyada ve Avrupa Birliği’nde Kamu Alımlarında Son Gelişmeler, Türkiye’de Kamu Alımları Sektöründe Kamu İhale Kurumu’nun Yeri ve Önemi, Türk Kamu Alımları Sisteminin Bir Yıllık Değerlendirmesi gibi konulara detaylı olarak değinilecektir. 

Kamu İhale Kurumu olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da uygulamacı idarelerle yaptığımız iş birliğini sürdüreceğiz. İnanıyoruz ki bu yolla sistemde yaşanan ve yaşanabilecek sorunların daha fazla eğitim ve ikincil mevzuatta yapılacak değişikliklerle giderilmesi ve  kanunun temel ilkeleri olan saydamlık, verimlilik,  hesap verebilirlik ve rekabetin sağlanması gerçekleşecektir. 

Sözlerimi bitirirken, konuşmacılara ve panelistlere başarılar diliyor, tüm katılımcılara teşekkür ediyor ve saygılar sunuyorum.