KAMU İHALE KURUMU
BAŞKANI SENER AKKAYNAK’IN
I.ULUSLARARASI
“KAMU
ALIMLARINDA SAYDAMLIK VERİMLİLİK” SEMPOZYUMU
AÇILIŞ KONUŞMASI
METNİ
(27 Mayıs 2004
Perşembe)
Sayın
Bakanlarım,
Sayın
Milletvekilleri,
Saygıdeğer
Konuklar
ve Değerli
Basın Mensupları;
Kamu İhale
Kurumunun kuruluşunun ikinci yılı nedeniyle düzenlenen I.
Uluslararası “Kamu Alımlarında Saydamlık ve Verimlilik”
Sempozyumu’nu onurlandırdığınız için hepinize teşekkür ediyor, hoş
geldiniz diyorum.
Kamu İhale
Kurumu’nun, uluslararası kuruluşlardan ve ülkemizden çok değerli
katılımcıların iştiraki ile düzenlemiş olduğu bu sempozyumun yararlı
sonuçlar doğuracağına inanıyorum.
Sempozyumun
başarılı olarak geçmesini diliyor, sözlerime başlarken hepinizi
saygı ile selamlıyorum.
Değerli
konuklar;
Kamu alımları
konusunda saydamlık, verimlilik ve rekabeti artıran aynı zamanda
hesap verebilirliği, kamuoyu denetimini sağlayan yeni kamu alımları
sistemi,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile düzenlenmiş ve 2003 yılı başından
itibaren de uygulamaya konulmuştur.
4734 sayılı
Kanun ile kamu harcamasını gerektiren mal ve hizmet alımları ile
yapım işleri ihalelerine ilişkin düzenlemeler yapılmış, kamu
harcamalarının kontrol edilebilmesi için gerekli usuller
belirlenmiştir.
Böylece, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ağırlıklı olarak yapım
işlerine göre tasarlanmış olması, mal ve hizmet alımları ile
danışmanlık hizmet alımları konusunda herhangi bir düzenlemeye yer
verilememiş olmasının uygulamada getirdiği eksiklikler giderilmiş
olmaktadır.
Ayrıca, kamu
ihaleleri sonucunda yapılması gereken sözleşmeler ile ilgili
hususların ayrı bir kanun ile düzenlenmesi öngörülmüş ve 4735 sayılı
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu da 01 Ocak 2003 tarihi itibariyle
yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile kamu ihalelerinde özel hukuk
alanında gerçekleştirilen sözleşmelere yeni bir düzenleme
getirilmiştir.
Türk kamu
alımları sistemi, Devletimizin vatandaşlarına daha etkin ve daha
verimli kamu hizmeti götürebilmesi, değişen ve çeşitlenen koşullara
cevap verebilmesi, Avrupa Birliği ve diğer uluslararası
uygulamalarla uyumun sağlanması bakımından, 4734 ve 4735 sayılı
Kanunlarla daha saydam ve hesap verilebilir bir yapıya
dönüştürülmüş, Avrupa Birliği mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi
hedeflenmiştir.
Böylece, Avrupa
Birliği ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların
raporlarında; Devlet İhale Kanununun değiştirilmesi ve çağdaş bir
şekle dönüştürülmesi için eksikliği vurgulanan;
- İhale süreci
ve uygulamada şeffaflık,
- Rekabetin
geliştirilmesi,
- Yabancı
sermaye girişine kolaylık sağlanması,
- İhaleye
katılacaklar açısından güven ortamının yaratılması,
- Kamu İhale
Sistemi ile ilgili merkezi bir birim kurulması,
- Kamu
yöneticilerinin hesap verebilirliği hususlarında gerekli
düzenlemeler yapılmıştır.
4734 sayılı
Kanun ile verilen görevleri yapmak üzere oluşturulan Kamu İhale
Kurumunun temel misyonunu ve başlıca görevlerini; bütün ihale
mevzuatını hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek,
ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen
süreçte idarelerce yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunduğuna
ilişkin şikayetleri incelemek ve sonuçlandırmak, kamu ve özel
sektöre eğitim vermek, ihalelerle ilgili istatistikler oluşturmak ve
yayımlamak, haklarında yasaklama kararı verilenlerin sicillerini
tutmak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmak
oluşturmaktadır.
Bunun yanı sıra,
kamu harcamalarının yapılmasında ihale yöntemlerinin belirlenmesi ve
uygulamanın yönlendirilmesi yoluyla kamu giderlerinin önemli bir
bölümünün disipline edilmesi de temel hedefimizdir.
Kamu İhale
Kurumu’nun Türk devlet yapısına kazandırılması ile kamu alımları
alanının düzenlenmesi, görev ve yetkilerin tek elde toplanması,
yargı aşaması öncesinde şikayetlerin incelenerek çözüme
kavuşturulması gibi bir sürecin oluşturulması sağlanmıştır. Kamu
İhale Kurulu’nun kararları idari nitelikli kararlardır ve yargı
denetimine açıktır.
Kamu İhale
Kurumu, kurumların sürekliliği içerisinde çok kısa bir zaman
dilimini içeren iki yıllık bir geçmişe sahip olmasına karşın Kanunun
kendisine verdiği görevleri etkin bir şekilde yerine getirme
konusunda çok önemli mesafeler kaydetmiştir.
Değerli
Konuklar,
Kamu İhale
Kurumu’nun ilk uygulama yılında, kamu alımları alanını düzenlemeye
yönelik çalışmalarımızın yanı sıra bir taraftan da ihalelere yönelik
olarak yapılan yoğun şikayetler incelenmiş ve sonuçlar Kamu İhale
Kurulu Kararları olarak Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.
Diğer taraftan,
Ülkemizde yapılan kamu alımlarıyla ilgili ilk uygulama yılına
ilişkin istatistiki veriler elde edilmiş ve kamuoyuna duyurulmuştur.
Bu istatistiklere baz oluşturulan verilere Kurumumuzca 2003 yılı
Eylül ayından itibaren uygulamaya konulan İHALE BİLGİ SİSTEMİ
ile hızlı ve doğru şekilde ulaşılmıştır.
Kanunun ilk
uygulama yılı olan 2003 yılında, Kurumumuza ulaşan bilgilere göre
kamu harcamalarının 4.6 katrilyon lirasının ihale usullerine göre, 1
katrilyon lirasının Doğrudan Temin yoluyla olmak üzere toplam 5.6
katrilyon lira olarak gerçekleştiği
görülmektedir.
2004 yılının
ilk dört aylık döneminde ise İhale Bilgi Sistemi yoluyla Kurumumuza
ulaşan verilere göre, 3.8 katrilyon lirası ihale usullerine göre,
500 trilyon lirası doğrudan temin yoluyla olmak üzere 4.3 katrilyon
liralık kamu harcaması
yapıldığı saptanmıştır.
Yine 2003
yılında Kurumumuza 35 bin adet ihale ve 365 bin adet doğrudan temin
yoluyla ilgili alım bilgisi ulaşmış iken bu yılın ilk dört
aylık döneminde 21 bin adet ihale ve 166 bin adet doğrudan
temin yoluyla alımın gerçekleştiği görülmektedir.
Kamu
alımlarına ilişkin politikaların belirlenebilmesi için gerekli tüm
veriler Kurumumuz tarafından üretilmektedir. Bu verilerle Türkiye’de
ilk defa kamu alımları konusunda bir kamu alımları haritası
çıkarılmakta, Kanunumuzun temel ilkeleri çerçevesinde kamu
kaynaklarının etkin, verimli kullanılmasını sağlayacak politikalar
oluşturulmasına katkıda
bulunulmaktadır.
Değerli
konuklar,
Kamu İhale Kurumu
çok kısa bir geçmişe sahip olmasına karşın görev alanına ilişkin çok
önemli projelere imza atmıştır.
Kamu İhale Kurumu
bilişim teknolojisini en iyi kullanan kamu kurumlarından biridir.
Kurumumuzun web sayfası en çok ziyaret edilen, işlem yapılan kamu
siteleri arasında yer almaktadır.
İhale Bilgi
Sistemi adını verdiğimiz projemiz, tamamen elektronik ortamın
kullanıldığı üç aşamadan oluşan ve elektronik ihaleye kadar giden
sürecin tamamlanmasını sağlayacak bir projedir.
Bu sistem, Ülkemizde kamu alımları tablosunun kısa sürede ve
gerçekçi verilerle ortaya çıkması açısından büyük önem
taşımaktadır.
İhale Bilgi
Sistemi’nin aşamaları arasında yer alan Kamu İhale Bülteni’nde
yayınlanacak ihale ilanlarının elektronik ortamda İLAN HAZIRLAMA
VE GÖNDERME PROGRAMI ile hazırlanarak uygulamaya konulması ile
elektronik ihalenin ilk ve en önemli aşaması gerçekleştirilmiştir.
Kurumumuz Kamu
İhale Bülteni’ni, ihale ilanlarının yayınlandığı bir yayın olarak
görmemiş, ihale sürecinin ilk aşamasını oluşturan ihale ilanlarının
doğru ve usulüne uygun olarak hazırlanması konusunda idareleri
eğitici ve yol gösterici bir görevi de üstlenmiştir. İhalelere
ilişkin sonuçlar da Kamu İhale Bülteni’nde yayınlanmaktadır.
Bir diğer önemli
projemiz ise Kurumumuzun ilgili mevzuatını elektronik ortama taşıyan
“İHALE UYGULAMALARI EĞİTİM VE DESTEK PROJESİ” dir. Bu proje,
Türkiye’de ilk defa bir yasa ve ilgili mevzuatın e- öğrenme
platformunda yer alması açısından büyük önem taşımakta,
uygulayıcılara zaman, mekan boyutu gözetmeksizin, sürekli düşük
maliyetli, standart eğitim verilmesini ve uygulama birliğinin
gerçekleştirilmesini sağlayacaktır.
e-İhale Eğitim
ve e-İhale Destek olmak üzere iki bölümden oluşan bu projenin
e-İhale Eğitim aşamasını tamamladık ve sizler için hazırlanan
Sempozyum Kitlerinin içerisinde de yer alan bu eğitim CD’lerimiz ile
hatasız, mevzuata uygun ihale yapılmasını hedeflemekteyiz.
Kurum olarak
e-Türkiye hedefine yönelik hazırlıklarımızı sürdürüyoruz. Alıcı
ve satıcının tamamen elektronik ortamda buluşmasını sağlayarak tüm
uygulamanın saydam ve rekabete açık bir şekilde
gerçekleştirilmesi ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli
kullanılması sonucunu getirecek e- ihale temel
hedefimizdir. Buna ilişkin hazırlıklarımızı sürdürmekteyiz.
Elektronik İmza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile çalışmalarımız ivme
kazanacaktır. Dünyadaki elektronik ihale uygulamalarını en kısa
sürede yakalayacağımıza inanıyoruz.
Kanun
kapsamındaki hedef kitlemizin uygulamaya yönelik sorunları yakından
takip edilmekte ve Kurumumuz bünyesinde geniş katılımlı olarak
düzenlenen SEKTÖREL TOPLANTILAR ile ortak çözüm yolları
aranmaktadır. Her ay, kamu ve özel sektör temsilcilerinin katılımı
ile gerçekleştirdiğimiz sektörel toplantılar, sorunların paylaşımı
ve çözüm yollarının bulunması noktasında önemli bir rol oynamakta,
Kurum olarak yaptığımız düzenlemelere, uygulamalara ışık
tutmaktadır.
Değerli
konuklar,
İki gün devam
edecek olan bu sempozyumda, konular çok değerli uzmanlar tarafından
sunulacak tebliğler ve çok değerli panelistler tarafından
oluşturulacak oturumlarda tartışılacak ve Türkiye’de kamu alımları
piyasasında yapılan son düzenlemelerin ülke ekonomisine dolayısıyla
ülke refahına sağlayacağı katkılar değerlendirilecektir.
Sempozyum
süresince; Dünyada ve Avrupa Birliği’nde Kamu Alımlarında Son
Gelişmeler, Türkiye’de Kamu Alımları Sektöründe Kamu İhale
Kurumu’nun Yeri ve Önemi, Türk Kamu Alımları Sisteminin Bir Yıllık
Değerlendirmesi gibi konulara detaylı olarak değinilecektir.
Kamu İhale Kurumu
olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da uygulamacı
idarelerle yaptığımız iş birliğini sürdüreceğiz. İnanıyoruz ki bu
yolla sistemde yaşanan ve yaşanabilecek sorunların daha fazla eğitim
ve ikincil mevzuatta yapılacak değişikliklerle giderilmesi ve
kanunun temel ilkeleri olan saydamlık, verimlilik, hesap
verebilirlik ve rekabetin sağlanması gerçekleşecektir.
Sözlerimi
bitirirken, konuşmacılara ve panelistlere başarılar diliyor, tüm
katılımcılara teşekkür ediyor ve saygılar sunuyorum.