“TÜRK KAMU İHALE SİSTEMİ'NİN GÜÇLENDİRİLMESİ” Eşleştirme(Twinning) Projesi “KAMU İHALE SÜREÇLERİNE İLİŞKİN YENİ KILAVUZLARIN TANITIMI TOPLANTISI” KAMU İHALE KURUMU BAŞKANI HASAN GÜL'ÜN KONUŞMA METNİ (9 Haziran 2006-İSTANBUL)
Sayın Valim, Kamunun, Özel Sektörün ve AB'nin Saygıdeğer Temsilcileri, Değerli çalışma arkadaşlarım, Değerli Basın Mensupları, “Türk Kamu İhale Sisteminin Güçlendirilmesi” adlı Eşleştirme Projesi kapsamında hazırlanan “Kamu İhale Süreçlerine İlişkin Yeni Kılavuzların Tanıtımı toplantımıza hoş geldiniz. Toplantıya gösterdiğiniz ilgi ve desteğinizden dolayı memnuniyetimizi belirterek, şahsım ve kurumum adına hepinizi saygıyla selamlarım. Ben önce kısaca, çeşitli yönleriyle sürekli gündemde olan kamu alımlarının ülke ekonomisi için taşıdığı önem üzerinde durmak istiyorum. Esas itibariyle, kamu kaynaklarının kullanımı yoluyla ülkeler, çeşitli p olitikaların ve önceliklerin gerçekleştirilmesini hedeflerler. Ülke kaynaklarının belirtilen politikalara ve önceliklere uygun olarak tahsisinin aracı ise bütçedir. Çok bilinen bir deyimi tekrar edecek olursak “yönetmek harcamakla olur” . Kamu sektörü, ağırlığı ülkeden ülkeye değişmekle birlikte, özellikle gelişmiş ülkelerde ülke ekonomisi içerisinde önemli bir paya sahiptir. Bazı ülkelerde kamu harcamalarının GSMH'ya oranı %50'yi aşmaktadır. Özellikle kamunun ekonomide ağırlığının fazla olduğu ülkelerde , kamu harcamalarının etkinliği ve verimliliği ile ülkelerin gelişme hızları arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Bu bakımdan, gelişmişlik seviyesinden bağımsız olarak, hemen her ülke, kamu harcamalarında etkinliği ve verimliliği artırma peşindedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kamu alımları GSMH içerisinde önemli bir paya sahiptir. Bu payın ülkemiz de GSMH'nın %10'undan daha fazla olduğu tahmin edilmektedir. Bu alımların önemli bir bölümü Kamu İhale Yasası kapsamında gerçekleştirilmektedir. Yasa kapsamında yapılan ihalelere ilişkin bilgiler kurumumuza idareler tarafından aktarılmakta ve kamu alımları istatistikleri bu çerçevede oluşturularak, geleceğe dönük kamu politikalarının oluşturulmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çerçevede, 2005 yılında Kurumumuza, mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için; ihale usullerine tabi 115 bin 639, istisna kapsamındaki alımlara göre ise 26 bin 338 olmak üzere toplam 141 bin 977 ihaleye ilişkin veri ulaşmıştır. Bu dönemde ihale usullerine göre 22.4 milyar YTL, doğrudan temin yöntemine göre 4.3 milyar YTL, istisna kapsamında ise 4 milyar YTL olmak üzere toplam 30.7 milyar YTL kamu harcaması yapıldığını görüyoruz. İstanbul'a ilişkin olarak ise geçen yıl, Kanun kapsamında yer alan kamu kuruluşlarının mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için toplam 15 bin 42 ihaleye ilişkin verinin ulaştığını görüyoruz. Bu dönemde İstanbul'da toplam 4.3 milyar YTL kamu alımı gerçekleştirmiştir. Buna göre, İstanbul'da yapılan ihalelerin toplam ihalelerin içindeki payının sayısal olarak yüzde 11 , parasal olarak baktığımızda ise yüzde 16 olduğunu görüyoruz. Kamu alım süreci içerisinde gerçekleştirilen bu harcamaların yanında, bazı kamu harcamalarının yapılmasında yöneticilerin herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Örneğin; kamu görevlilerine yapılacak ödemelere ilişkin esaslar, ilgili personel kanunlarında yer aldığından burada herhangi bir kamu ihale süreci devreye girmez. Kamu alım süreçleri tespit edilirken, genellikle etkinlikten fazlaca taviz verilmeden kamu kaynağının kötüye kullanılmasının önüne geçilmeye çalışılır. Bu bakımdan, kamu alımları karmaşık süreçler içerebilir. Ülkemizde Cumhuriyet döneminde kamu alımlarına yönelik ilk kanun 1925 yılında çıkarılmıştır. Bu alandaki gelişmelere paralel olarak sistemde zaman içerisinde değişiklikler de yapılmıştır. En son 2002 yılında çıkarılan Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu alanda bir reform gerçekleştirilmiştir. Bu yasaların getirdiği yeni anlayışla, kamu alımları alanında saydamlığı, verimliliği ve rekabeti artıran, hesap verebilirliliği ve kamuoyu denetimini sağlayan yeni bir kamu alım sistemi oluşturulmuştur. Bu reform aynı zamanda, idari yapılanmamıza yeni bir kurumu yani Kamu İhale Kurumu' nu kazandırmıştır. Kamu alımları alanında düzenleyici ve denetleyici bağımsız bir idari otorite olan Kamu İhale Kurumu, kamu kaynaklarının verimli ve doğru kullanılmasına, alımların şeffaf ve güvenilir bir ortamda yapılabilmesine yönelik çalışmalarını 4 yıldır etkin bir şekilde sürdürmektedir. Faaliyetlerinde bilişim teknolojilerinden de en üst seviyede yararlanan Kurumumuz, 2004 yılında İhale Bilgi Sistemini, 2005 yılında İhale Kontrol Sistemini, bugün ise daha da gelişmiş bir sistem olan Kamu Satın Alma Sistemini uygulamaya geçirmiştir. Web sayfamızda yer alan Kamu Satın Alma Platformu üzerinden yürütülen bu sistem ile, idareler ve istekliler ihale süreçlerine ilişkin işlemlerini hızlı ve doğru bir şekilde gerçekleştirebilmektedirler. Vatandaşlarımız da kamu ihalelerine ilişkin süreçlere, şikayetlere ve ihale sonuçları gibi bilgilere ulaşabilmektedir. Kamu Satın Alma Platformu aynı zamanda elektronik ihalenin de alt yapısını oluşturmaktadır. 4 Aralık 2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Başbakanlık Genelgesiyle Elektronik İhale Projesi için sorumlu kuruluş olarak Kamu İhale Kurumu belirlenmiştir. Bu kapsamda, Kurumumuzun en temel hedeflerinden birisi ihalelerin elektronik ortamda gerçekleştirilmesini sağlamaktır. e-İhale ile kamu alımlarında; • Saydamlığın sağlanması, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin ortadan kaldırılması, • İhalelere katılımda eşit muamelenin ve rekabet ortamının oluşturulması, • İhale süreci ve uygulamalara standart getirilmesi, işlemlerin aksaksız, hızlı yapılması, • Alımlarda önemli oranda tasarruf sağlanması, hedeflenmektedir. Kamu İhale Kurumu, düzenleyici ve denetleyici kurum olma fonksiyonunun yanında kamu alımları alanındaki aktörleri bilgilendirmek ve eğitmek görevini de üstlenmiştir. Bu çerçevede, İhale mevzuatına ve uygulamalarına ilişkin olarak idare ve isteklilere yönelik eğitimlerimiz sürmektedir. Uzmanlarımız tarafından gerçekleştirilen yüz yüze eğitimlerin yanı sıra elektronik ortamda da eğitim verilmektedir. Bu suretle uygulayıcılara zaman ve mekan boyutu gözetmeksizin, sürekli, düşük maliyetli, standart bir eğitim verilmesi ve uygulama birliğinin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Tüm bilgilerin, İdare ve istekliler açısından ayrı ayrı izlendiği bu uygulamaya, hem web sayfamızdan, hem de dağıtımı yapılan CD'ler aracılığı ile ulaşılabilmektedir. Bir başka eğitim uygulamamız ise “Sertifikalı Kamu Alımları Eğitimi” programıdır. Bu eğitim programı, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi(TOBB-ETÜ) ile kurumumuz arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında yapılmaktadır. Ankara ve İstanbul'da yoğun bir katılımla gerçekleşen program yakında İzmir'de de başlayacaktır. TOBB Üniversitesi-Kamu İhale Kurumu işbirliği ile Türk Kamu alımları sisteminin sağlam temellere oturtulabilmesi, bilimsel çalışmalar ışığında, sağlıklı, gerçekçi bir kamu alımları sisteminin oluşturulması ve Türkiye ekonomisine önemli katkılar sağlanması hedeflenmektedir. Kamu alımları konusu aynı zamanda ülkemizin AB'ne tam üyelik müzakerelerinde yer alan önemli başlıklardan birisidir. Dolayısıyla bu alandaki mevzuatımızı AB müktesebatıyla uyumlu hale getirmek ve bu mevzuatın uygulanabilirliğini sağlamak da ülkemizin bir yükümlülüğüdür. Kurumumuz tarafından, AB müktesebatı ile uyumlu bir kamu ihale sistemi oluşturmak, Kamu İhale Kurumu'nun kurumsal kapasitesini geliştirmek ve kamu ihale sisteminin ilgili taraflarca daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla, “Türk Kamu ihale Sisteminin Güçlendirilmesi” adlı bir Eşleştirme Projesi gerçekleştirilmiştir. AB'nin katılım öncesi yardım fonlarından aktarılan 1.3 milyon euro'luk hibe kaynak ile gerçekleştirilen bu proje, 2005 yılı Ocak ayından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Eşleştirme Projesi'nin eğitim ve iletişim bileşeninde yer alan “Kamu İhale Sistemi'nin daha iyi tanıtılabilmesi ve anlaşılabilmesi” hedefi çerçevesinde 20 bin CD ve 16 bin kılavuz kitap hazırlanmıştır. Bu kitap ve CD'ler, ihtiyacın ortaya çıkışından sözleşmenin imzalanmasına kadar bir ihalenin nasıl yapılacağını, idareye ve Kamu İhale Kurumu'na şikayet başvurusunun nasıl gerçekleştirileceğini içeren bir rehber niteliğindedir. İhale mevzuatı konusunda sürdürdüğümüz eğitim uygulamalarımızın bir devamı olma özelliğini taşıyan bu kitap ve CD'ler tüm yurt genelinde valiliklerimiz aracılığı ile idare ve isteklilere ücretsiz olarak dağıtılacaktır. Bu amaçla bugüne kadar Ankara, Adana ve Gaziantep'te tanıtım toplantıları düzenlenmiştir. Bugünkü toplantımızı da İstanbul'da düzenliyor olmaktan dolayı çok mutluyuz. Önümüzdeki hafta ise İzmir ve Trabzon'da tanıtım toplantılarına devam edeceğiz. Biz Kamu İhale Kurumu olarak, kamu ihale mevzuatının doğru anlaşılması, ihalelerin usulüne uygun ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi hususunda eğitimin öneminin bilincindeyiz. Bu bağlamda, uyguladığımız eğitim programları ile kamu alımlarının Türkiye ekonomisine olumlu katkılarını en üst seviyeye çıkarmayı, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamayı hedefliyoruz. Öte yandan, gerçekleştirilen bu toplantılar vasıtasıyla Kurumumuz, kamunun ve özel sektörün değerli temsilcilerini bir araya getirerek görüşlerinin, önerilerinin alınacağı verimli bir iletişim platformu oluşturmayı hedeflemektedir. Kamu İhale Kurumu, kamu alımları alanında ortak aklın yaratılabilmesi için katılımcı bir anlayışla, bu alanın tüm taraflarıyla birlikte yürütülen bu tür çalışmaların sonucunda ortaya çıkacak sinerjinin gücüne inanmaktadır. Huzurlarınızda bu tanıtım toplantısını organize ederek gerçekleştirmemizde çok büyük katkıları olan Sayın Valimiz Muammer Güler'e ve emeği geçen Valilik personeline teşekkür ediyorum. Ayrıca, bu projenin başarıyla gerçekleşmesini sağlayan arkadaşlarımıza ve bu tanıtım toplantımıza katılan herkese teşekkür ediyor, saygılarımı sunuyorum.
|